۲۰ میلیارد دلار قاچاق؛ فشار پنهان بر بازار ارز ایران
قاچاق ۲۰ میلیارد دلاری تنها یک مسئله تجاری و اقتصادی نیست، بلکه میتواند آثار قابلتوجهی بر بازار ارز کشور داشته باشد. معاون پیشین مرکز مبادله ارز و طلا با اشاره به برآورد مجموع قاچاق ورودی و خروجی، این رقم را حدود ۲۰ میلیارد دلار اعلام کرده است؛ رقمی که در مقایسه با حجم تجارت خارجی کشور قابل توجه است و میتواند فشار مضاعفی بر تقاضای ارز وارد کند.
بر اساس این برآورد، حدود ۵.۵ میلیارد دلار مربوط به قاچاق سوخت به خارج از کشور و حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیارد دلار مربوط به قاچاق کالا به داخل کشور است. در واقع، بخش قابل توجهی از کالاهایی که به شکل غیررسمی وارد کشور میشوند، در نهایت به منابع ارزی نیاز دارند؛ حتی اگر این ارز خارج از مسیرهای رسمی تأمین شود.
قاچاق چگونه بر بازار ارز اثر میگذارد؟
واردات قاچاق کالا نیز مانند واردات رسمی، نیازمند تأمین منابع ارزی است. زمانی که این تقاضا خارج از سازوکار رسمی تجارت شکل بگیرد، بخشی از نیاز ارزی به بازارهای غیررسمی منتقل میشود. افزایش تقاضا برای ارز در چنین شرایطی میتواند فشار بیشتری بر نرخ ارز وارد کند، بهخصوص زمانی که عرضه ارز محدود باشد.
از سوی دیگر، قاچاق سوخت نیز به معنای خروج بخشی از منابع اقتصادی کشور است. بنابراین قاچاق در دو جهت میتواند بر اقتصاد اثر بگذارد؛ از یک طرف تقاضای ارزی برای ورود غیررسمی کالا ایجاد میکند و از طرف دیگر، با خروج سوخت و کالا، بخشی از منابع داخلی را از چرخه رسمی اقتصاد خارج میسازد.
جهش نرخ ارز و نقش انتظارات
دبیر پیشین کمیسیون اقتصادی دولت نیز درباره افزایش سریع نرخ ارز از محدوده ۱۸۰ هزار تومان به حدود ۲۰۰ هزار تومان، بر نقش همزمان عوامل ساختاری و انتظارات فعالان اقتصادی تأکید کرده است.
به گفته او، زمانی که فعالان اقتصادی احتمال افزایش محدودیتهای خارجی یا دشوارتر شدن دسترسی به ارز را احساس میکنند، بخشی از اثر این انتظارات میتواند پیش از وقوع واقعی رویداد در قیمت ارز نمایان شود.
به این ترتیب، بازار ارز تنها تحت تأثیر عرضه و تقاضای فعلی قرار ندارد و انتظارات درباره آینده نیز میتواند رفتار معاملهگران و فعالان اقتصادی را تغییر دهد.
قاچاق و افزایش فشار بر تقاضای ارز
اگر برآورد قاچاق حدود ۲۰ میلیارد دلار را در کنار سایر نیازهای ارزی اقتصاد قرار دهیم، مشخص میشود که مبارزه با قاچاق صرفاً موضوعی مرتبط با گمرک یا تجارت خارجی نیست. کاهش قاچاق میتواند به کاهش تقاضای غیررسمی ارز، شفافتر شدن جریان تجارت و مدیریت بهتر منابع ارزی کمک کند.
البته نمیتوان تمام نوسانات نرخ ارز را به قاچاق نسبت داد. نرخ ارز تحت تأثیر مجموعهای از عوامل از جمله میزان عرضه و تقاضای ارز، سیاستهای پولی و ارزی، درآمدهای صادراتی، شرایط تجارت خارجی و انتظارات اقتصادی قرار دارد. با این حال، قاچاق در ابعادی که مطرح شده، میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر تعادل بازار ارز باشد.
شما میتوانید قوانین گمرکی را اینجا مطالعه بفرمایید.
2 دیدگاهها
توسط Ebi99
- 09/12/2026یه مشت دزد ریختن تو این مملکت
هیچی درست نمیشه
توسط سوگند
- 09/12/2026مگه سلطان سکه رو کرفتن و اعدام کردن چیزی درست شد؟